🎯 Yüzde Hata Hesaplama
Deney sonucunuzu ve kabul edilen değeri girin. Laboratuvar raporunuz için yüzde hatayı, mutlak ve bağıl hatayla birlikte görün.
Kısa cevap: Yüzde hata = |ölçülen − gerçek| ÷ |gerçek| × 100. Gerçek değeri 9,81 m/s² olan g’yi 9,6 m/s² olarak ölçmek 0,21 ÷ 9,81 × 100 ≈ %2,14 hata verir.
Henüz değerlendirilmedi · Güncellendi · Ücretsiz · Üyelik gerekmez
Yüzde Hata Hesaplama – giriş alanları
Sonuç
Yüzde hata
%2,14
Ölçülen değer, gerçek değerden %2,14 daha düşük.
- Mutlak hata
- 0,21
- Bağıl hata
- 0,021407
- İşaretli hata
- −%2,1407
Adım adım
- Mutlak hata: |9,6 − 9,81| = 0,21
- Gerçek değere bölün: 0,21 ÷ |9,81| = 0,021407
- 100 ile çarpın: 0,021407 × 100 = %2,1407 ≈ %2,14
Yüzde hata formülü
Yüzde hata, bir deney sonucunun kabul edilen (teorik) değerden ne kadar uzak olduğunu o değerin yüzdesi olarak gösterir.
Yüzde hata = |Deneysel − Teorik| ÷ |Teorik| × %100
Birbiriyle ilişkili üç büyüklük vardır:
- Mutlak hata = |Deneysel − Teorik| – ölçümle aynı birimdedir.
- Bağıl hata = mutlak hata ÷ |Teorik| – birimsiz bir orandır.
- Yüzde hata = bağıl hata × 100.
Çözümlü örnek
Bir sarkaç deneyinde yer çekimi ivmesi 9,6 m/s² olarak ölçülüyor. Kabul edilen değer 9,81 m/s².
- Mutlak hata: |9,6 − 9,81| = 0,21 m/s².
- Bağıl hata: 0,21 ÷ 9,81 ≈ 0,021407.
- Yüzde hata: 0,021407 × 100 ≈ %2,14.
Ölçüm %2,14 düşük çıkmış; bir okul laboratuvarı için gayet iyi bir sonuç.
Başka örnekler
| Ölçülen | Gerçek | Yüzde hata |
|---|---|---|
| 98 °C (kaynayan su) | 100 °C | %2 |
| 1,05 g/cm³ (suyun yoğunluğu) | 1,00 g/cm³ | %5 |
| 340 m/s (ses hızı) | 343 m/s | ≈ %0,87 |
Neden gerçek değere bölünür?
0,5 cm’lik bir hata, 2 cm’lik bir cıvatayı ölçerken çok önemlidir ama 10 m’lik bir odayı ölçerken neredeyse hiç önemi yoktur. Kabul edilen değere bölmek her hatayı aynı göreli ölçeğe taşır; böylece birbirinden çok farklı ölçümlerin kalitesini adil biçimde karşılaştırabilirsiniz.
Deneylerde hatayı azaltmak
- Rastgele hatayı azaltmak için ölçümleri tekrarlayın ve ortalamasını alın.
- Sistematik hatayı, yani hep aynı yöne kayan sapmayı gidermek için aletleri kalibre edin.
- Paralaks hatasından kaçınmak için skalayı göz hizasından okuyun ve aletin duyarlılığını not edin.
- Hatanın işaretini notlarınızda tutun: sürekli pozitif ya da negatif çıkan bir hata, sistematik bir nedene işaret eder.
Sıkça sorulan sorular
Yüzde hata negatif olabilir mi?
Standart formül mutlak değer kullandığı için yüzde hata her zaman sıfır ya da pozitiftir. Bazı laboratuvar derslerinde ölçümün fazla (+) mı yoksa eksik (−) mi çıktığını göstermek için işaret korunur; hesaplayıcı bu işaretli hatayı ayrıca gösterir.
İyi bir yüzde hata ne kadardır?
Deneye bağlıdır. Okul laboratuvarlarında %5’in altı genellikle iyi, %10’un altı kabul edilebilir sayılır. Kimya veya fizikteki hassas çalışmalarda %1’in çok altına inmek gerekebilir.
Yüzde hata ile yüzde fark arasındaki fark nedir?
Yüzde hata, bir ölçümü bilinen gerçek bir değerle karşılaştırır. Yüzde fark ise hangisinin doğru olduğu bilinmeyen iki ölçümü karşılaştırır ve gerçek değer yerine ikisinin ortalamasına böler.
Gerçek değer neden sıfır olamaz?
Yüzde hata gerçek değere bölünerek bulunur ve sıfıra bölme tanımsızdır. Kabul edilen değer 0 ise bunun yerine mutlak hatayı bildirin.
Yüzde Hata Hesaplama aracını değerlendirin
Yalnızca ortalama puan gösterilir. Hata bildirimleri doğrudan gelen kutumuza düşer; böylece kontrol edip düzeltebiliriz. Ayrıntılı bilgi: Metodoloji ve gizlilik politikası.